Vrouwen beoordelen hun eigen gezondheid slechter dan mannen, gaan vaker naar de huisarts en hebben meer last van chronische aandoeningen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek, gebaseerd op de Gezondheidsmonitor 2025. De data is helder, maar de verklaring is ingewikkelder dan je op het eerste gezicht denkt.
Wat de CBS-cijfers laten zien
In 2025 gaf 26 procent van de vrouwen aan de eigen gezondheid niet als goed te ervaren. Bij mannen was dat 21 procent. Dat klinkt als een klein verschil, maar het vertaalt zich naar grote aantallen op bevolkingsniveau. Bijna de helft van de vrouwen in Nederland had in dat jaar last van angstgevoelens of neerslachtigheid, en vrouwen rapporteren structureel meer langdurige beperkingen als gevolg van gezondheidsklachten.
Het artsbezoek laat een vergelijkbaar patroon zien. 72 procent van de vrouwen bezocht in 2025 de huisarts, tegenover 66 procent van de mannen. Vrouwen maken ook vaker gebruik van medisch specialisten, fysiotherapeuten en de geestelijke gezondheidszorg. Stel dat je dat puur als een probleem ziet, dan mis je een belangrijk deel van het verhaal.
Andere klachten, niet meer klachten
Het is verleidelijk om te concluderen dat vrouwen simpelweg zieker zijn. Een eerlijker beeld is dat vrouwen andere klachten hebben, en dat die klachten historisch onderbelicht zijn gebleven in de geneeskunde. Migraine treft vrouwen twee keer zo vaak als mannen. Darmklachten, gewrichtsontstekingen en gewrichtsslijtage komen bij vrouwen ook significant vaker voor. En ongewild urineverlies raakt vrouwen vier keer zo vaak.
Dat zijn geen kleine randgevallen. Dit zijn aandoeningen die miljoenen vrouwen raken, maar waar medisch onderzoek decennialang beperkt aandacht aan besteedde. De meeste klinische studies werden tot voor kort vrijwel uitsluitend bij mannelijke proefpersonen gedaan. Het gevolg: diagnoses die niet aansluiten, behandelingen die minder goed werken, en klachten die te lang als vaag worden weggezet. In onderzoek naar hart- en vaatziekten, pijnmedicatie en zelfs de gevolgen van bepaalde infecties bleken vrouwen stelselmatig ondervertegenwoordigd. De normen die artsen hanteren, zijn in veel gevallen gebaseerd op mannelijke fysiologie.
De rol van hormonen
Vrouwenlichamen fluctueren sterker dan mannenlichamen, en dat heeft gevolgen voor de gezondheid. De menstruatiecyclus beïnvloedt het immuunsysteem, de pijndrempel, energieniveaus en de gevoeligheid voor bepaalde infecties. Elke fase van de cyclus vraagt iets anders van je lichaam, en dat merk je, of je dat nu wil of niet.
Zwangerschap, de postpartumperiode en de overgang voegen hier nog meer aan toe. Elk van die levensfasen brengt hormonale verschuivingen mee die gepaard kunnen gaan met klachten, maar die ook kansen bieden als je weet wat er speelt. Ben je benieuwd hoe je je cyclus bewust kunt inzetten? We schreven eerder over je cyclus als weekplanner, een aanpak die bij veel vrouwen het verschil maakt in hoe ze hun energie verdelen.
Naar de dokter gaan is een kracht, geen zwakte
Dat vrouwen vaker naar de arts gaan, kun je ook positief lezen. Wie klachten vroeg signaleert en actie onderneemt, voorkomt dat problemen groter worden. Preventieve zorg werkt alleen als je die ook echt opzoekt.
Toch voelen veel vrouwen een drempel. Ze willen de huisarts niet lastigvallen, vinden hun klachten te diffuus om te benoemen, of worden in de spreekkamer niet serieus genomen. NOS schreef eerder over hoe dit probleem al jaren speelt in de Nederlandse gezondheidszorg. Dat is een systeemkwaal, geen persoonlijk falen.
Klachten serieus nemen begint bij jezelf. Aanhoudende vermoeidheid, terugkerende pijnen, stemmingswisselingen die niet bij jou passen: schrijf ze op, houd een patroon bij, en breng ze mee naar je volgende consult. Hoe concreter je informatie is, hoe beter een arts jou kan helpen. Vraag ook gerust om een second opinion als je niet tevreden bent met de uitleg die je krijgt.
Wat je zelf kunt beïnvloeden
De CBS-data is een signaal, geen vonnis. Een deel van de gezondheidskloof valt te verkleinen met keuzes die je zelf kunt maken. Regelmatige beweging, goed slapen en voeding die je darmen ondersteunt, zijn basispijlers die bij vrijwel alle klachten bovenaan de CBS-lijst direct relevant zijn.
Vezelrijke voeding verdient daarin extra aandacht. We schreven eerder al over fibermaxxing: bewust meer vezels eten helpt niet alleen bij darmklachten, maar ondersteunt ook de hormoonbalans en het immuunsysteem. Praktisch, haalbaar en gebaseerd op groeiend wetenschappelijk bewijs.
Stress is een andere factor die op vrouwen anders uitpakt dan op mannen. Chronische stress versterkt hormonale disbalans en verhoogt de kans op precies de klachten die CBS noemt: slaapproblemen, darmklachten, angstgevoelens. Een routine opbouwen rondom herstel, zoals vaste slaaptijden en bewust ruimte nemen voor pauzes overdag, klinkt eenvoudig maar maakt op de lange termijn echt verschil.
Wat dit voor jou persoonlijk betekent
De nieuwe CBS-publicatie is geen aanklacht tegen vrouwen, maar een spiegel voor het systeem. Vrouwenlichamen hebben specifieke aandacht nodig, en het medische veld begint dat langzaamaan beter te begrijpen. Totdat die kennis volledig is doorgedrongen in diagnoses en behandelingen, loont het om zelf goed bij te houden wat er in jouw lichaam speelt.
Ga naar de dokter als je twijfelt. Vraag door als je niet serieus genomen voelt. En verdiep je in hoe jouw lichaam in elkaar zit, want die kennis helpt je om beter voor jezelf op te komen. De CBS-cijfers laten zien dat vrouwen meer zorg nodig hebben, en dat is precies de reden om die zorg niet achterwege te laten.